Skolyoz nedir?
Skolyoz, omurganın önden bakıldığında yana doğru eğrilmesi ve buna omurların kendi ekseni etrafında dönmesinin eşlik ettiği üç boyutlu bir duruş bozukluğudur. Tanıda, ayakta çekilen röntgende ölçülen Cobb açısının 10 derece veya üzerinde olması esas alınır.
En sık görülen tipi, nedeni bilinmeyen ve büyüme döneminde ortaya çıkan ergen idiyopatik skolyozudur. Doğuştan omur anomalileri veya nöromüsküler hastalıklara bağlı skolyoz türleri de vardır.
Hangi belirtiler dikkat çekebilir?
- Omuzlar veya kalçalar arasında seviye farkı
- Kürek kemiklerinden birinin daha belirgin görünmesi
- Öne eğilindiğinde sırtın bir tarafında kabarıklık oluşması
- Bel çizgisinde iki taraf arasında asimetri
Ergenlik dönemindeki skolyoz çoğunlukla ağrısızdır; bu nedenle aile, okul taraması veya rutin muayene sırasında fark edilebilir.
Tanı ve izlem
Skolyoz şüphesi olduğunda ortopedi hekimi muayene eder ve gerekirse röntgen ister. Eğriliğin büyüklüğü, kişinin yaşı ve iskelet olgunluğu, ilerleme riskinin değerlendirilmesinde birlikte ele alınır. Büyüme döneminde eğrilik ilerleyebileceği için düzenli hekim kontrolleri önemlidir.
İzlem seçenekleri hekim tarafından belirlenir; gözlem, skolyoza özgü egzersizler, korse ve ileri eğriliklerde cerrahi bu seçenekler arasındadır.
Egzersizin yeri
Skolyoza özgü egzersizler, standart egzersizlerden farklı olarak kişinin eğrilik tipine göre düzenlenen düzeltme pozisyonları, solunum ve kas dengesi çalışmalarını içerir. Schroth yaklaşımı bu alanda tanımlanmış yaklaşımlardan biridir.
SOSORT kılavuzu bu egzersizleri belirli hasta gruplarında tedavinin bir bileşeni olarak önermektedir. Ancak egzersizin eğrilik ilerlemesi üzerindeki etkisine ilişkin kanıtların kalitesi sınırlıdır; egzersiz, hekimin gerekli gördüğü korse ya da cerrahinin yerine geçmez.
Ne zaman hekime başvurulmalı?
Büyüme çağındaki bir çocukta omuz, kürek kemiği veya bel asimetrisi fark edildiğinde ortopedi hekimine başvurulması önerilir.