Disk ve fıtık nedir?
Omurlar arasında, yükü dağıtan ve harekete olanak tanıyan diskler bulunur. Diskin dışında lifli bir halka (anulus fibrozus), içinde ise jel kıvamında bir çekirdek (nukleus pulpozus) yer alır.
Fıtık, dış halkadaki bir yırtıktan iç kısmın dışarı taşmasıdır. Taşan kısım yakındaki sinir köküne bası yapabilir veya onu tahriş edebilir.
Nasıl oluşur?
Yaşa bağlı disk değişiklikleri, genetik yatkınlık ve tekrarlayan yüklenmeler fıtık oluşumunda rol oynayabilir. Pek çok kişide belirgin tek bir neden saptanmaz. Görüntülemede fıtık görülen kişilerin bir bölümünde hiçbir şikâyet bulunmayabilir.
Belirtiler ve seyir
Bel fıtığında bel ağrısına bacağa yayılan ağrı (siyatik), uyuşma, karıncalanma veya güç kaybı eşlik edebilir. Boyun fıtığında benzer yakınmalar kola ve ele yayılabilir.
Belirtiler birçok kişide haftalar içinde azalabilir. Sistematik derlemelerde, bel fıtıklarının bir bölümünde fıtık dokusunun zamanla küçülebildiği bildirilmiştir; bu seyir kişiden kişiye değişir.
Konservatif yaklaşımlar
Tedavi kararını hekim verir. Kılavuzlar, ameliyat gerektirmeyen durumlarda aktif kalmayı ve egzersizi temel yaklaşımlar arasında sayar. Manuel terapi gibi uygulamaların ise tek başına değil, egzersizi içeren bir program içinde düşünülmesi önerilir.
Fizyoterapi programı; ağrı düzeyine uygun hareket, gövde kontrolü ve kuvvet egzersizleri ile günlük yaşamda yüklenmenin düzenlenmesine ilişkin bilgilendirmeyi içerebilir.
Beklemeden acil hekime başvurulması gereken durumlar
- İdrar veya dışkı kontrolünde bozulma
- Kasık ve genital bölgede uyuşma
- Bacakta veya kolda hızla artan güç kaybı
- Ağrıya ateş, açıklanamayan kilo kaybı ya da ciddi bir düşme veya kazanın eşlik etmesi
- Boyun fıtığında el becerilerinde bozulma veya yürürken dengesizlik